Temettü verimi yüksek hisse senetleri yatırımcılar için her zaman yüksek bir cazibeye sahiptir. Bu yüksek yüzdeli hisselerin yatırımcılar karşısında bir fırsat gibi göründüğü söylenebilir. Hatta düzenli gelir arayan birçok yatırımcının da en çok ilgilendiği alanlardan biridir. Fakat yapmadan önce mutlaka bu yatırım şeklinin arkasındaki durumları incelemek gerekiyor.
Temettü verimi ifadesini yatırımcılar genel olarak farklı temettü hisselerini karşılaştırma amacıyla kullanmaktadır. Bir hisse senedinin isse fiyatına göre ne kadar gelir sağladığı şeklinde tanımlanabilir. Fakat yüksek temettü verimi her zaman iyi midir? Yatırımcıların tam olarak araştırması gereken konu budur.
Temettü Verimi Nedir?
Temettü verimi finansal bir oran olup şirketlerin yatırımcılarına dağıtmış olduğu kar payının hisse senedinin güncel fiyatına oranıdır. Bir şirketin yıllık olarak ödediği temettü tutarının hissenin güncel fiyatına bölünmesi ile hesaplanan oran şeklinde bir tanımlama da yapılabilir. Bununla birlikte temettü verimi hakkında şunları söylemek mümkündür:
· Emeklilik dönemlerinde düzenli olarak nakit arayışı içerisinde olan yatırımcılar için önemli bir orandır.
· Farklı hisseleri karşılaştırmak ya da hisse ile mevduat gibi farklı yatırım araçlarının karşılaştırmasını yapmak için önemlidir.
· Oran iki değişkenden oluşur. Biri temettü tutarı birisi de fiyat değişkenidir. Fiyatta ortaya çıkan yükseliş ve düşüş verimi yükseltebilir. Bu açıdan tek bir gösterge olarak ele alınmamalıdır.
· Temettü verimi yüksek hisse de her zaman çok iyi bir yatırım olarak düşünülmemelidir.
Yüksek Temettü Her Zaman Avantaj Sağlar Mı?
Düzenli gelir ya da kar bekleyen yatırımcıların ilgisini çeken alanlardan birisi temettü verimi olan hisselerdir. Fakat temettü verimi yüksek hisse her zaman yatırımcıya avantaj sağlıyor mu sorusunun yanıtını çok iyi araştırmak gerekiyor. Yüksek verim gören kişilerde ortaya çıkan ilk refleks genelde “harika paralar kazanıyorum” olabilir. Fakat bu durumun arka planında olaylar daha karmaşıktır.
Görülen yüksek oranlar her zaman şirketin iyi olduğunu göstermiyor. Aksine sıkıntıda bir şirket olduğunu da gösteriyor olabilir. Hisse fiyatı her düşüş yaşadığında bölme işlemi sonucunda ortaya çıkan verim de otomatik olarak yükselmektedir. Yani bu durum yatırımcıda olumlu algılanıp aslında kendini kötü bir durumda bulmasına neden olabilir. Burada asıl önemli olan bu yüksek oranların arkasındaki sebeplerdir. Temettü verimi yüksek hisse araştırması yaparken yalnızca yüzdeye odaklanmamak gerekiyor. Ödeme oranlarından borç durumuna kadar her detay ile yakından ilgilenmelisiniz. Temettü verimi yüksek hisse konusunda şu uyarılara dikkat etmek gerekiyor:
· Fiyatın düşmesi verimin yükselmesine neden olur. Fakat bu her zaman iyi bir haber olarak algılanmamalıdır. Şirketin hisse fiyatı düştüğünde temettü aynı kalsa dahi temettü verimi yükselir. Bu genelde yatırımcı için ucuz fırsat olarak algılanır. Ancak aslında piyasanın o şirketten kaçtığını gösteriyor da olabilir.
· Şirketler kar etmedikleri dönemlerde yatırımcılarına borçlanarak veya nakit stoklarını kullanarak ödeme yapar. Bu durum sürekli hale geldiğinde artık temettü veriminin kesilme riskini taşır.
· Enerji, gayrimenkul gibi sektörlerde genelde temettünün yüksek olması normal karşılanır. Teknoloji şirketlerinde ise bu yüksek oranı görmek biraz şüphe yaratır. Bu nedenle sektörle kıyaslamak yatırım öncesinde son derece önemlidir.
· Şirket karını temettüye yatırmış ise o para artık büyüme yaratmıyor anlamına gelir. Yüksek temettü bazı anlarda şirketin büyümesinin durduğu şeklinde de tanımlanabilir.
· Şirketin karının ne kadarını temettüye ayırdığına da bakmak gerekiyor. Çok yüksek temettü oranları ilerleyen süreçlerde sürdürülemez algısı yaratır.
Temettü Tuzağı (Dividend Trap) Nedir?
Yatırımcılar bir hisseyi alırken yalnızca yüksek verim oranına göre seçim alırsa bu durum finansal tablonun fark edilmediği anlamına gelir. Buna da temettü tuzayı yani divided trap adı verilir. Ortada aslında çok önemli gerçek bir fırsat bulunmadığı gibi gizlenmiş çeşitli riskler vardır. Bundan dolayı yatırımcı temettü tuzağına düştüğünde hem sermayesinden kayıp yaşıyor hem de temettünün kesilmesi zararıyla karşılaşıyor. Bundan dolayı temettü verimi yüksek hisse her zaman bir fırsat olarak görülmemelidir.
Şirketler Neden Yüksek Temettü Dağıtır?
Şirketlerin temettü verimlerini araştırırken yalnızca yüksek rakamlara odaklanmamak gerekiyor. Bu kadar yüksek temettü dağıtmasının arkasında yatan gerçek nedenlere de bakmak gerekiyor. Bazen gerçek bir nakit üretimi ve ciddi bir iş olarak görülebilir. Fakat zaman zaman bunun tam tersi bir durumla da karşılaşılabilir. Yatırımcıyı oyalamaya çalışan ve şirketin büyümesi durmuş bir durumla da karşılaşabilirsiniz. Şirketlerin yüksek temettü dağıtma nedenleri şöyle açıklanabilir:
· Gıda, banka ve enerji gibi alanlarda büyüme yavaşlamış olabilir. Buna karşın ise nakit akış gücü hala yüksektir ve karlarını da yeniden yatırabilecekleri fazla bir alan kalmamıştır. Böyle durumlarda şirketler fazla olan kısmı temettü olarak dağıtma yoluna gidebilir. Bu en sağlıklı neden olarak kabul edilir.
· Gayrimenkul yatırım ortaklıkları gibi sektörlerde şirketler vergi avantajı elde etmek için genelde karın büyük kısmını temettü olarak dağıtma zorunluluğuna sahiptir. Yüksek verim burada aslında bir tercihten çok zorunluluktur.
· Yatırımcıları ikna etme çabası da yine yüksek temettü nedenlerindendir. Hisse fiyatlarında bir düşüş olduğunda bu durgunluğu dağıtmak için yüksek temettü ödeme yoluna gidebilirler.
· Şirket artık yeni yatırım, AR-GE gibi konular için fırsatlar görmüyorsa eldeki nakdi hissedara geri verme yoluna gidebilir. Mantıklı gibi görünse de zaman zaman büyüme potansiyeli kalmadığına da işaret edebilir.
· Bazı şirketlerde büyük hissedarlar şirketin gerçek finansal durumunu dikkate almadan düzenli nakit ihtiyacı için temettü politikasına yön verebilir.
Temettü Yatırımında Dikkat Edilmesi Gereken Finansal Göstergeler
Temettü verimi yüksek hisse yatırımı yaparken yalnızca oranlara odaklanmak kendinizi temettü tuzağı içerisinde bulmanıza neden olabilir. Böyle durumlarda sağlıklı temettü hissesi yatırımı yapmak istiyorsanız finansal birçok göstergeyi bir arada incelemek gerekir. Peki nedir bu göstergeler?
· Ödeme oranı en temel göstergelerden biridir. Bu oran şirket net karının ne kadarının temettü olarak dağıtıldığını göstermektedir. Genelde ortalama %60-%70 civarı kabul edilebilir sınırdır. Bu oran eğer %90’ları geçiyorsa temettü için sürdürülemeyeceğini dikkate almalısınız.
· Temettü verimi yüksek hisse almadan önce şirketin faaliyetlerinden ne kadar nakit elde ettiğine bakmak gerekiyor. Kar rakamı muhasebesel oyunlarla şişirilebilir olsa da nakit akışı zor saklanabilecek bir durumdur.
· Tek bir yıl karına bakmak çok zaman yanıltıcıdır. Bunun yerine son birkaç yılın verilerini dikkate alabilirsiniz. Eğer kar rakamları sürekli düşmesine rağmen temettü sabit kalıyorsa bu durum bir süre sonra kesilmesine neden olabilir.
· Yüksek borç yükü bulunan şirketler ekonomik zorlanma anlarında temettüyü kesilmesi gereken ilk kalem olarak kabul eder. Bu nedenle şirket sektör ortalamalarının üzerinde borçlanıyorsa o şirkete temkinli yaklaşmak gerekiyor.
· Temettünün her zaman ödenip ödenmediğine bakmamak gerekiyor. Aynı zamanda yıl içerisinde nasıl bir düzen ve istikrar sağlandığına da bakmak gerekiyor. Düzenli ve makul artış gösteren temettüler her zaman daha garantili kabul edilmektedir.
Gerçek Örneklerle Değerlendirme
Temettü verimi yüksek hisse almadan önce mantıklı ve gerçekçi bir değerlendirme yapmak gerekiyor. Hatta gerçek örneklerle değerlendirme yaparak yatırımın sağlamlığı hakkında bilgi edinmek en sağlıklı yatırımı yapabilmenize olanak tanır. Bu durumda şu örnekleri ele alabiliriz;
Sağlıklı Yüksek Temettü Örneği
Bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bir şirketi ele alalım. Bu şirketin hisse fiyatı istikrarlı ve temettü veriminin de %6 olduğunu düşünelim. Buna göre ödeme oranı da %55 ve son 5 yıl içerisinde de karı düzenli olarak artmıştır. Borç oranı da sektör ortalamasına göre normla seviyede. Bu tabloya göre hem güçlü hem de olgun bir temettü modelidir. Tuzaktan çok gerçek bir fırsat olarak düşünülebilir.
Klasik Temettü Tuzağı Örneği
Perakende sektöründe faaliyet gösteren bir firmayı ele alalım. Bu firmanın son 1 sene içerisinde hisse fiyatında %40 düşüş olsun. Fakat bu düşüşe rağmen temettü tutarı sabit devam etmiş ve görünürde olan verim de %4 iken %11 olmuş. Bu dönemde hem kar marjı daralmış hem de borçta artış olmuş. Ödeme oranını da %120’ye çekmiş. İşte buradaki verim kesinlikle fırsat olarak algılanmamalıdır. Aksine kısa süre sonra temettünün kesilmesi anlamına gelebilecek bir senaryodur.
Yeni Başlayan Yatırımcıların Yaptığı Hatalar
Temettü verimi yüksek hisse araştıran fakat sektörde yeni olan yatırımcılara düzenli gelir fikri çok cazip geliyor. Fakat bunun arkasında ne gibi riskler olabileceğini genelde araştırmadan yatırım gerçekleştiriyorlar. Yeni başlayan yatırımcıların en çok yaptığı hatalar genelde şunlardır:
· Yalnızca verim yüzdesine bakarak karar vermek
· Şirketi tanımadan yatırım gerçekleştirmek
· Geçmiş temettü ödemelerini şirketin garantisi gibi görmek
· Portföyü tek hisseye ya da sektöre yığmak
· Toplam getiriyi dikkate almamak
· Vergi ve komisyon kesintilerini hesaba almamak
Sonuç ve Yatırımcılara Öneriler
Yatırımcı olarak temettü verimi yüksek hisse konusunda vadedilen yüksek temettünün ne bir alım ne de tehlike işareti olmadığını bilmelisiniz. Burada asıl önemli olan oranın arkasındaki gerçek hikayeyi öğrenmektir. Bir hisse neden yüksek verim sunuyor sorusunun tam karşılığını öğrenmeden yatırım yapmamak gerekiyor. Burada yalnızca verim oranını değil resmin bütününe odaklanmalısınız.
Her zaman sormanız gereken soru “bu hisse neden bu kadar yüksek verim sunuyor?” olmalıdır. Eğer sektör yapısına uygun bir verim ise sağlıklıdır fakat hisseyi düşüşten kurtarma çabası olarak veriliyorsa o hisseden uzak durmalısınız. Şirketleri ve sektörleri tanımadan kesinlikle pozisyon almamaya dikkat edin. Aynı zamanda tek bir sektör yerine temettü verimi yüksek hisse konusunda birden fazla hisseye yönelin. Sadece temettüden çok toplam geliri de hesaplayarak yatırım yapın.
Sık Sorulan Sorular
Yüksek temettü her zaman kötü bir işaret midir?
Hayır belirli sektörlerde yüksek temettü sektörün doğal bir akışıdır. Bankacılık, GYO gibi sektörlerde nakit akışı güçlüdür. Bu nedenle de yüksek verim normal karşılanır.
Temettü tuzağına düşmemek için ilk dikkat edilmesi gereken nedir?
En hızlı uyarı sinyali ödeme oranıdır. Bu oran eğer %90’lardan fazla ise şirket karından fazlasını dağıtıyor olarak yorumlanır.
Şirket neden zarar ederken temettü ödemeye devam ediyor?
Genelde yatırımcının kaçmaması için bu yüksek ödemeleri yapar. Yani hale piyasa da “güçlü” imajı vermek için yapıyor olabilir.
Temettü verimi ve toplam gelir arasında ne fark var?
0 Yorumlar